Grzegorz Braun, wielka geopolityka i „Cud na Warmii”. Czym jest Konfederacja Gietrzwałdzka i jak powstrzymała budowę Lidla?

Fenomen Gietrzwałdu we współczesnym polskim dyskursie politycznym stanowi unikalne połączenie mistycyzmu religijnego, rewizjonizmu historycznego oraz radykalnego suwerenizmu[cite: 197]. Centralną postacią integrującą te płaszczyzny jest Grzegorz Braun, poseł do Parlamentu Europejskiego i lider Konfederacji Korony Polskiej[cite: 198]. Jak mała warmińska wioska stała się fundamentem potężnego ruchu politycznego i dlaczego to właśnie tam zablokowano gigantyczną inwestycję zagranicznego kapitału? O tym dyskutujemy dziś w studiu NL24.tv.

Od objawień do wielkiej geopolityki

Michał Kaczmarek (Redaktor): Dzień dobry państwu. Gietrzwałd to już nie tylko miejsce kultu religijnego, ale potężny symbol na mapie polskiej polityki. W zapytaniach publicznych pojawia się niekiedy termin „porozumienie gietrzwałdowskie”, jednak należy go precyzyjnie odróżnić od Porozumień Sierpniowych z 1980 roku, które miały zupełnie inny charakter ustrojowy i historyczny[cite: 199]. W przypadku Grzegorza Brauna kluczowym dokumentem jest Akt Konfederacji Gietrzwałdzkiej z 2018 roku[cite: 199]. Zrozumienie tego fenomenu wymaga jednak cofnięcia się w czasie. Moimi gośćmi są dr Helena Wiśniewska, historyk i religioznawca, oraz prof. Ryszard Zaborowski, politolog. Pani doktor, co tak naprawdę wydarzyło się w 1877 roku i dlaczego to takie ważne?

dr Helena Wiśniewska: Witam serdecznie. Musimy pamiętać, że między 27 czerwca a 16 września 1877 roku w Gietrzwałdzie (wówczas Dietrichswalde) miały miejsce jedyne na ziemiach polskich objawienia maryjne, które uzyskały pełne zatwierdzenie kanoniczne przez Kościół katolicki[cite: 201, 202]. Był to niezwykle trudny czas zaboru pruskiego i nasilonej polityki Kulturkampfu kanclerza Otto von Bismarcka, której celem była systemowa germanizacja ludności polskiej na Warmii[cite: 203, 204]. Maryja miała objawić się 160 razy dwóm dziewczynkom, a kluczowym elementem tych wydarzeń był fakt, że Matka Boża przemawiała w języku polskim, a konkretnie w gwarze warmińskiej[cite: 205, 207]. W epoce zakazu używania języka polskiego, odebrano to jako Boskie potwierdzenie prawa Polaków do własnej kultury, co doprowadziło do pierwszej tak wielkiej manifestacji jedności Polaków ze wszystkich zaborów – do Gietrzwałdu przybyło wówczas około 500 tysięcy pielgrzymów[cite: 208, 209].

prof. Ryszard Zaborowski: Dzień dobry. Właśnie na tym historycznym gruncie Grzegorz Braun buduje swoją niezwykłą, autorską tezę geopolityczną. W książce „Gietrzwałd 1877: Nieznane konteksty geopolityczne” oraz w filmie dokumentalnym „Gietrzwałd 1877. Wojna światów” stawia on hipotezę, że te objawienia zmieniły bieg historii powszechnej, zapobiegając wybuchowi konfliktu światowego już w XIX wieku[cite: 213]. Braun analizuje korelację dat objawień z ruchami wojskowymi – w czerwcu 1877 roku wojska rosyjskie przekroczyły Dunaj[cite: 214, 215]. Mocarstwa europejskie walczyły o wpływy na Bałkanach w ramach tzw. „Wielkiej Gry”[cite: 216, 217]. Według Brauna, na ziemiach polskich przygotowywano wtedy powstanie, ale gigantyczny, masowy ruch pielgrzymkowy do Gietrzwałdu doprowadził do fizycznego zablokowania szlaków komunikacyjnych i kolejowych w Prusach Wschodnich[cite: 218, 219]. Ta logistyczna paraliza uniemożliwiła wybuch powstania, które mogło zakończyć się biologiczną zagładą narodu[cite: 220]. W tej wizji politycznej Brauna, Maryja nie jest tylko postacią religijną, ale aktywnym podmiotem historii, który zablokował wojnę[cite: 222].

Akt Konfederacji Gietrzwałdzkiej – manifest prawicy

red.: Przejdźmy zatem do współczesności i wspomnianego już roku 2018. Czym jest Akt Konfederacji Gietrzwałdzkiej?

H.W.: 27 czerwca 2018 roku w Warszawie ogłoszono i podpisano dokument, który jest deklaracją poddania życia prywatnego i publicznego sygnatariuszy pod panowanie Chrystusa Króla Polski oraz opiekę Matki Bożej[cite: 225, 226]. Co istotne, sygnatariusze traktują tę władzę całkowicie realnie, a nie symbolicznie, co ma przełożenie na twarde postulaty polityczne[cite: 227]. Dokument ostro krytykuje multikulturalizm uznając go za zagrożenie dla spójności narodowej, odrzuca „quasireligijny ekologizm” oraz „pseudonaukowy genderyzm”, a także domaga się wolności od „urzędowej demoralizacji”[cite: 232, 233, 234].

R.Z.: Lista osób, które przystąpiły do Aktu, jest fascynująca, bo pokazuje zasięg tego ruchu. Oprócz Grzegorza Brauna, podpisali się tam liderzy tworzący późniejszą Konfederację: Sławomir Mentzen, Krzysztof Bosak czy Robert Winnicki, a także znana działaczka pro-life Kaja Godek[cite: 239, 240, 241, 242]. Gietrzwałd stał się swoistą „duchową stolicą” Konfederacji Korony Polskiej[cite: 252]. Co więcej, ruch ten uległ instytucjonalizacji – w 2021 roku zarejestrowano Fundację Konfederacja Gietrzwałdzka, która zajmuje się m.in. produkcją filmów dokumentalnych szerzących tę ideologię[cite: 247, 249, 250].

„Gietrzwałd to nie śmietnik” i episkopat w tle

red.: Ta ideologia musiała w końcu zderzyć się z brutalną rzeczywistością biznesową. Mam na myśli głośny konflikt z siecią Lidl w latach 2023-2025.

R.Z.: Zgadza się. Lidl Polska planował wybudować w pobliżu sanktuarium ogromne centrum dystrybucyjne o powierzchni 150 tysięcy metrów kwadratowych[cite: 254, 255]. Konfederacja Korony Polskiej podniosła potężny sprzeciw pod hasłem „Gietrzwałd to nie śmietnik!”[cite: 257]. Argumentacja łączyła wątki religijne, narodowe i ekologiczne – twierdzono, że budowa wielkiego kompleksu „tuż za płotem” zniszczy sakralny charakter miejsca, a inwestycja niemieckiej sieci była przedstawiana jako przejaw deptania narodowych świętości przez globalny kapitał[cite: 261, 263]. Po intensywnych protestach w całej Polsce i naciskach, w czerwcu 2025 roku Lidl wycofał się z inwestycji[cite: 266, 268, 269]. Braun ogłosił to jako wielki sukces i dowód na „opiekę opatrzności Bożej”[cite: 270].

H.W.: Warto jednak dodać ważny kontekst relacji z Kościołem. Stosunek oficjalnych struktur Kościoła katolickiego do działalności Brauna w Gietrzwałdzie jest pełen napięć[cite: 281]. Choć Kościół promuje to sanktuarium, hierarchowie dystansują się od politycznej interpretacji wiary lidera Konfederacji[cite: 282, 283]. Kardynał Grzegorz Ryś i inni biskupi wielokrotnie potępiali wypowiedzi Brauna m.in. dotyczące antysemityzmu, co tworzy wyraźny dystans między jego „katolicyzmem gietrzwałdzkim” a głównym nurtem polskiego Episkopatu[cite: 284, 285].

red.: Przed nami rok 2027 i 150. rocznica objawień. Jakie są plany środowisk skupionych wokół Konfederacji Gietrzwałdzkiej?

R.Z.: Grzegorz Braun uważa tę datę za kluczową dla przyszłości Polski[cite: 290, 291]. Apeluje o nadanie Gietrzwałdowi rangi narodowej i wzywa polski biznes do inwestowania tam w sektor hotelarski, argumentując, że rozwój miejsca powinien służyć narodowi, a nie korporacjom logistycznym[cite: 292, 293]. Nadchodząca rocznica z pewnością będzie wielkim testem trwałości tego polityczno-religijnego ruchu[cite: 306].

red.: Bardzo dziękuję Państwu za tę wyczerpującą i niezwykle ciekawą analizę. Jak widać, Gietrzwałd to obecnie miejsce, gdzie historia, mistycyzm i twarda polityka łączą się w jeden, niezwykle dynamiczny organizm.

Cytowane prace

1. 44 lata temu podpisano Porozumienia Sierpniowe, określane później jako triumf wolności i solidarności – Lasy Państwowe, otwierano: marca 13, 2026, Link
   44. rocznica podpisania porozumień sierpniowych. Prof. Andrzej Friszke: to był sukces niewyobrażalny – Jedynka – polskieradio.pl, otwierano: marca 13, 2026, Link
2. Kim jest Sławomir Mentzen? Sześć kontrowersji wokół lidera Konfederacji – Noizz, otwierano: marca 13, 2026, Link
3. Strona 7 – Konfederacja Gietrzwałdzka, otwierano: marca 13, 2026, Link
4. „Gietrzwałd 1877. Wojna światów” – Film dokumentalny Grzegorza Brauna – YouTube, otwierano: marca 13, 2026, Link
5. GIETRZWAŁD 1877. WOJNA ŚWIATÓW – film w reżyserii Grzegorza Brauna., otwierano: marca 13, 2026, Link
6. Film „Gietrzwałd 1877.Wojna światów” – Katolickie Centrum Kultury Dobre Miejsce, otwierano: marca 13, 2026, Link
7. Gietrzwałd 1877 | Recenzja – Historykon.pl, otwierano: marca 13, 2026, Link
8. Grzegorz Braun o objawieniach w Gietrzwałdzie – fakty, których nie …, otwierano: marca 13, 2026, Link
9. Gietrzwałd 1877. Wojna Światów | Film | 2024 – Filmweb, otwierano: marca 13, 2026, Link
10. Gietrzwałd, niepodległość i masoneria – Stanisław Krajski + Gietrzwałd 1877: Nieznane konteksty geopolityczne – Grzegorz Braun – 3DOM: Księgarnia patriotyczna, otwierano: marca 13, 2026, Link
11. Grzegorz Braun. How Mary in Gietrzwałd Changed Poland’s Fate Forever – YouTube, otwierano: marca 13, 2026, Link
12. Relacja z podpisania aktu Konfederacji Gietrzwałdzkiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
13. Mentzen jest sygnatariuszem Konfederacji Gietrzwałdzkiej. „Osobliwe wybory”, otwierano: marca 13, 2026, Link
14. Konfederacja Gietrzwałdzka, otwierano: marca 13, 2026, Link
15. FUNDACJA KONFEDERACJA GIETRZWAŁDZKA – Rejestr.io, otwierano: marca 13, 2026, Link
16. Nadchodzące wydarzenia – Konfederacja Korony Polskiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
17. Gietrzwałd. Wojna Światów 1877. Co Matka Boska naprawdę chciała przekazać Polakom?, otwierano: marca 13, 2026, Link
18. Konfederacja na wojnie z Lidlem w Gietrzwałdzie. Mieszkańcy podzieleni – Money.pl, otwierano: marca 13, 2026, Link
19. Tag: Gietrzwałd – Konfederacja Korony Polskiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
20. Tag: Grzegorz Braun – Konfederacja Korony Polskiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
21. Piotr Heszen – Strona 4 – Konfederacja Korony Polskiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
22. Wydarzenia – Konfederacja Korony Polskiej, otwierano: marca 13, 2026, Link
23. Burza wokół przyjazdu Grzegorza Brauna do Wrocławia. „Całkowicie zaskoczeni” – Onet, otwierano: marca 13, 2026, Link
24. Skandaliczne słowa Grzegorza Brauna. Zareagował episkopat Polski – Wydarzenia – Interia, otwierano: marca 13, 2026, Link
25. Gietrzwałd to nie śmietnik. O co chodzi w sporze o inwestycję Lidla, otwierano: stycznia 1, 1970, Link
26. Konfederacja Korony Polskiej apeluje o inwestycje i nadanie Gietrzwałdowi rangi narodowej – Radio Olsztyn, otwierano: marca 13, 2026, Link